Câu hỏi này chúng tôi nhận khá thường xuyên: có nên dùng thần số học để tuyển người, xếp nhóm, hay đánh giá nhân sự không?
Câu trả lời ngắn: dùng để hiểu nhau thì tốt, dùng để quyết định thay người khác thì không.
Ranh giới rõ ràng
Không nên dùng bộ chỉ số để loại một ứng viên, từ chối thăng chức, hay xếp ai đó vào vị trí họ không chọn. Lý do không chỉ nằm ở chuyện công bằng — mà còn vì nó đơn giản là không hoạt động theo cách đó.
Một con số mô tả xu hướng năng lượng. Nó không đo được kỹ năng, kinh nghiệm, mức độ chăm chỉ, hay việc một người đã trưởng thành thế nào qua mười năm đi làm. Ra quyết định nhân sự dựa trên nó là thay một dữ liệu đầy đủ bằng một dữ liệu mỏng hơn nhiều.
Chỗ nó thật sự hữu ích
Giá trị nằm ở phía ngược lại: giúp các thành viên trong nhóm tự nói ra cách mình làm việc.
Trong một buổi họp nhóm, câu "tôi là số 4" không có nhiều ý nghĩa. Nhưng nó thường mở đường cho một câu hữu ích hơn: "tôi làm tốt nhất khi biết trước lịch, nên nếu đổi kế hoạch giữa chừng, báo tôi sớm một chút giúp nhé".
Điều thứ hai mới là thứ đồng nghiệp cần biết. Con số chỉ là cái cớ dễ chịu để nói ra nó — nhiều người thấy dễ mở lời hơn khi có một khung sẵn, thay vì phải tự khai "tôi hay lo khi kế hoạch đổi".
Ba cách dùng lành mạnh
- Hiểu khác biệt trong cách phối hợp. Người thiên về hành động nhanh và người thiên về cân nhắc kỹ thường hay va nhau — không phải vì ai sai, mà vì nhịp khác nhau. Gọi tên được nhịp đó thì bớt quy chụp về thái độ.
- Tự sắp xếp công việc của mình. Biết mình dễ mất đà ở khâu nào thì chủ động rào trước, ví dụ hẹn một người cùng theo dõi tiến độ.
- Làm chất liệu cho một buổi gắn kết nhóm. Nhẹ nhàng, vui, và quan trọng là tự nguyện.
Một nguyên tắc nên giữ
Việc chia sẻ bộ chỉ số của mình phải là tự nguyện. Ngày sinh và họ tên đầy đủ là thông tin cá nhân; không ai nên bị yêu cầu cung cấp chúng cho một hoạt động ở công ty.
Nếu bạn là người quản lý và muốn tổ chức một buổi như vậy, cách an toàn là để mọi người tự tra riêng, rồi chỉ chia sẻ phần nào họ muốn chia sẻ.
Công cụ tốt nhất trong quản lý con người vẫn là hỏi thẳng và nghe kỹ. Thần số học, nếu dùng đúng, chỉ giúp câu hỏi đầu tiên dễ mở lời hơn.
